ข้าวตอกแตก

ข้าวตอกแตก เป็นชื่อสมุนไพรไทยที่ใช้เรียกไม้เถาเนื้อแข็งชนิดหนึ่งในวงศ์ Combretaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับในปัจจุบันว่า Getonia floribunda Roxb. และมีชื่อพ้องที่พบในเอกสารทางพฤกษศาสตร์ ได้แก่ Calycopteris floribunda (Roxb.) Lam. ชื่อพื้นเมืองของพืชชนิดนี้แตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น ตีนตั่ง ติ่งตั่ง งวงสุ่ม งวงชุม เถาวัลย์นวล และหน่วยสุด โดยมีการใช้ ใบและรากเป็นสมุนไพรตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน ในหลายพื้นที่ของประเทศไทย

ข้อมูลพื้นฐานของสมุนไพร

ชื่อสมุนไพร : ข้าวตอกแตก
ชื่อท้องถิ่น : ตีนตั่ง, ติ่งตั่งตัวผู้, งวงสุ่มขาว, งวงสุ่ม, งวงชุม, เมี่ยงชนวนไฟ, สังขยาขาว, มันเครือ, ดวงสุ่ม, ดอกโรค, เถาวัลย์นวล, ประโยค, หน่วยสุด, กรูด, ตะกรูด และมันแดง เป็นต้น
ชื่อวิทยาศาสตร์ที่ยอมรับ : Getonia floribunda Roxb.
ชื่อวิทยาศาสตร์ที่พบในเอกสารเดิม : Calycopteris floribunda (Roxb.) Lam. ex Poir.
วงศ์ : Combretaceae
ชื่อสามัญภาษาอังกฤษ : Paper Flower Climber
ลักษณะวิสัย : ไม้เถาเนื้อแข็งหรือไม้พุ่มเลื้อยขนาดใหญ่ อายุหลายปี
ส่วนที่ใช้เป็นยา : ใบ และราก

ชื่อ ข้าวตอกแตก อาจทำให้เกิดความสับสนกับคำว่า “ข้าวตอกแตก” ที่หมายถึงข้าวเปลือกคั่วจนแตกเป็นข้าวตอก ดังนั้นในการจัดทำฐานข้อมูลสมุนไพรควรระบุชื่อวิทยาศาสตร์ Getonia floribunda ให้ชัดเจน เพื่อป้องกันการสับสนระหว่างพืชสมุนไพรกับผลิตภัณฑ์จากข้าว

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น : เป็นไม้เถาเนื้อแข็งหรือไม้พุ่มเลื้อยขนาดใหญ่ สามารถเลื้อยพาดพิงต้นไม้อื่น ลำต้นและกิ่งอ่อนมีขนนุ่มหรือขนละเอียดปกคลุม กิ่งอ่อนอาจมีลักษณะเป็นสัน
ใบ : เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามกัน รูปรี รูปไข่ หรือรูปไข่แกมรี ขนาดโดยประมาณกว้าง 2–7 เซนติเมตร และยาว 6–17 เซนติเมตร ผิวใบด้านล่างมีขนสีน้ำตาลหรือเหลืองน้ำตาลค่อนข้างหนาแน่น เส้นใบเห็นเป็นร่างแห
ดอก : ออกเป็นช่อขนาดใหญ่บริเวณปลายกิ่งหรือซอกใบ ช่อดอกอาจยาวประมาณ 10–40 เซนติเมตร ดอกมีสีเขียวแกมเหลือง ไม่มีกลีบดอก กลีบเลี้ยงเชื่อมกันบริเวณโคนและแยกเป็นแฉก ปรากฏเกสรเพศผู้ประมาณ 10 อัน
ผล : รูปรีหรือรูปกระสวย มีสันตามยาวประมาณ 5 สัน ภายในมีเมล็ด 1 เมล็ด ส่วนกลีบเลี้ยงบริเวณปลายผลเจริญเป็นปีกประมาณ 5 ปีก ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญที่ช่วยในการจำแนกชนิด

ถิ่นกำเนิดและการกระจายพันธุ์

ถิ่นกำเนิด : มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนและกึ่งร้อนของเอเชีย
การกระจายพันธุ์ : พบตั้งแต่อินเดีย บังกลาเทศ เมียนมา ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม จีนตอนใต้ ไปจนถึงคาบสมุทรมลายู
ในประเทศไทย : พบในพื้นที่ป่าและบริเวณริมน้ำ รวมถึงป่าเบญจพรรณและพื้นที่ที่มีความชื้นเหมาะสม
สภาพแวดล้อม : สามารถพบตามป่าผสม ป่าเบญจพรรณ ริมฝั่งน้ำ และบริเวณขอบป่าชายเลนบางแห่ง

การปลูกและการขยายพันธุ์

ข้อมูลการเพาะปลูกข้าวตอกแตกในระดับเกษตรกรรมยังมีค่อนข้างจำกัด เนื่องจากเป็นไม้เถาพื้นเมืองที่มักพบขึ้นตามธรรมชาติมากกว่าพืชสมุนไพรเศรษฐกิจ

การขยายพันธุ์ : มีรายงานการใช้ทั้งการขยายพันธุ์ด้วยเมล็ดและวิธีขยายพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศในการศึกษาพืชป่า แต่ข้อมูลเฉพาะด้านอัตราการงอกและสูตรการเพาะเลี้ยงสำหรับข้าวตอกแตกยังมีจำกัด
การปลูก : ควรเลือกพื้นที่ที่มีความชื้นเพียงพอและมีโครงสร้างสำหรับให้เถาเลื้อย เนื่องจากเป็นไม้เถาเนื้อแข็ง
การอนุรักษ์พันธุ์ : หากเก็บจากธรรมชาติควรเหลือประชากรแม่พันธุ์ไว้ และหลีกเลี่ยงการเก็บรากจากต้นจำนวนมากเพื่อไม่ให้กระทบต่อประชากรในธรรมชาติ

มีรายงานการทดลองด้านการขยายพันธุ์พืชป่าของอินเดียที่รวม Calycopteris floribunda ไว้ทั้งในกลุ่มที่สามารถทดสอบการขยายพันธุ์แบบเมล็ดและแบบไม่อาศัยเพศ แต่ยังไม่เพียงพอที่จะกำหนดเป็นมาตรฐานการผลิตต้นพันธุ์เชิงพาณิชย์

ส่วนที่ใช้เป็นยา

ใบ : ใช้ตามภูมิปัญญาพื้นบ้านสำหรับอาการเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร แผล และอาการบางชนิด
ราก : มีรายงานการใช้ในตำรับพื้นบ้าน โดยเฉพาะเกี่ยวกับพิษสัตว์และโรคบางชนิด

สรรพคุณทางสมุนไพร มีการใช้ตามภูมิปัญญา

ข้อมูลต่อไปนี้เป็น การใช้ตามภูมิปัญญาการแพทย์พื้นบ้านและรายงานชาติพันธุ์พฤกษศาสตร์ ไม่ใช่ข้อบ่งใช้ทางการแพทย์แผนปัจจุบัน

ใบ : มีรสเฝื่อน ตามตำรายาพื้นบ้านใช้เพื่อ เจริญอาหาร สมาน แก้ท้องร่วง ขับพยาธิ ระบายท้อง แก้ปวดท้องและจุกเสียด แก้บิด แก้ไข้ป่า และใช้กับแผลเรื้อรัง
ราก : ตามข้อมูลสมุนไพรพื้นบ้านมีการใช้ แก้พิษงู และใช้ในตำรับที่เกี่ยวข้องกับกามโรค
ภูมิปัญญาพื้นบ้านอื่น ๆ : มีรายงานการใช้ใบ ยอด เถา และส่วนอื่นของพืชในตำรับพื้นบ้านของไทยสำหรับอาการคัน พิษสัตว์ แผล และการบำรุงร่างกาย

ข้อควรเน้น: การกล่าวถึงการใช้ข้าวตอกแตกเพื่อแก้พิษงูเป็นข้อมูลภูมิปัญญา ไม่ควรใช้แทนการรักษาภาวะงูกัด เพราะพิษงูอาจเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลและอาจจำเป็นต้องใช้เซรุ่มต้านพิษงู

วิธีใช้

ใบใช้ภายนอก : ภูมิปัญญาบางแหล่งนำใบมาตำให้ละเอียด แล้วผสมกับไขมันหรือเนยเพื่อใช้ทาบริเวณแผล
ใบใช้เป็นยาพื้นบ้าน : มีรายงานการนำใบมาคั้นหรือต้มเป็นน้ำสำหรับใช้ในอาการท้องร่วงและอาการทางเดินอาหารในบางชุมชน
ราก : มีการใช้ต้มเป็นน้ำดื่มตามตำรับพื้นบ้านบางแห่ง

หมายเหตุ: ยังไม่มีขนาดรับประทานมาตรฐานที่ผ่านการยืนยันทางคลินิกสำหรับข้าวตอกแตก จึงไม่ควรกำหนดขนาดยาเองจากข้อมูลภูมิปัญญาพื้นบ้าน

ในบัญชียาจากสมุนไพร

จากการตรวจสอบข้อมูลที่ค้นได้ ยังไม่พบหลักฐานว่าข้าวตอกแตก (Getonia floribunda) เป็นตัวยาสำคัญที่มีข้อบ่งใช้มาตรฐานอยู่ในบัญชียาจากสมุนไพรแห่งชาติของประเทศไทย จึงไม่ควรระบุบนเว็บไซต์ว่าเป็น “สมุนไพรในบัญชียาหลักแห่งชาติ” หากไม่มีเอกสารประกาศหรือรายการตำรับที่ยืนยันโดยตรง

สารสำคัญ

งานวิจัยทางพฤกษเคมีพบสารกลุ่ม ฟลาโวนอยด์และไบฟลาโวนอยด์ (biflavonoids) รวมถึงสารประกอบฟีนอลิกหลายชนิดในข้าวตอกแตก โดยสารที่ได้รับความสนใจ ได้แก่

Calycopterone
Isocalycopterone
4-Demethylcalycopterone
Calycopterin
Pachypodol
Calyflorenone และอนุพันธ์
Neocalycopterone และอนุพันธ์
สารกลุ่ม tannins, sterols และ phenolic compounds

งานวิจัยด้านองค์ประกอบทางเคมีพบไบฟลาโวนอยด์หลายชนิดจากส่วนสีเขียวของพืช และมีการแยกสาร pachypodol จากใบได้ ขณะที่การวิเคราะห์ GC-MS ในดอกและใบพบสารประกอบหลายชนิดแตกต่างกันไปตามชนิดตัวทำละลายที่ใช้สกัด

งานวิจัยและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์

งานวิจัยของข้าวตอกแตกส่วนใหญ่ยังอยู่ในระดับ การศึกษาสารสกัด การทดลองในเซลล์ และการทดลองในสัตว์ มากกว่าการศึกษาทางคลินิกในมนุษย์

มีการศึกษาสารจากดอกด้วยวิธี GC-MS พบสารประกอบที่ตรวจพบแตกต่างกันตามตัวทำละลาย และระบุสารที่มีศักยภาพทางชีวภาพหลายชนิด
มีการแยก pachypodol จากใบ และศึกษาฤทธิ์ต่อเซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่ชนิด Caco-2 ในหลอดทดลอง โดยพบการยับยั้งการเจริญของเซลล์ในระดับหนึ่ง
มีการศึกษากลุ่ม calycopterone biflavonoids จากดอก พบฤทธิ์เป็นพิษต่อเซลล์มะเร็งหลายชนิดในการทดลองระดับเซลล์
มีการศึกษาสารสกัดไฮโดรแอลกอฮอล์ในแบบจำลองหนูเบาหวานที่เหนี่ยวนำด้วย streptozotocin ซึ่งพบการลดระดับน้ำตาลในเลือด แต่ยังไม่สามารถนำผลดังกล่าวมาใช้เป็นหลักฐานยืนยันประสิทธิผลในมนุษย์ได้

การศึกษาทางเภสัชวิทยา

มีรายงานการศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาของ Getonia floribunda หรือชื่อพ้อง Calycopteris floribunda หลายด้าน ได้แก่

ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและเกี่ยวข้องกับสารฟีนอลิก : มีการตรวจพบสารฟีนอลิกและฟลาโวนอยด์ในสารสกัดจากใบ
ฤทธิ์ต้านจุลชีพ : มีรายงานจากการศึกษาสารสกัดและการทบทวนวรรณกรรม
ฤทธิ์ต้านการอักเสบ : มีรายงานในงานทบทวนและการศึกษาทดลอง
ฤทธิ์ต้านพยาธิ : สอดคล้องกับการใช้ตามภูมิปัญญาในบางพื้นที่
ฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือด : พบจากการทดลองในหนูที่เป็นเบาหวาน
ฤทธิ์ต่อเซลล์มะเร็ง : สารกลุ่ม calycopterone และ pachypodol แสดงฤทธิ์ต่อเซลล์มะเร็งบางชนิดในหลอดทดลอง
ฤทธิ์ปกป้องตับ : มีรายงานในงานทบทวน แต่หลักฐานยังไม่เพียงพอสำหรับใช้เป็นข้อบ่งใช้ในคน

ระดับหลักฐาน: ผลการศึกษาดังกล่าวยังไม่ควรตีความว่าเป็นการยืนยันประสิทธิผลในการรักษาโรคในมนุษย์ เพราะยังขาดการทดลองทางคลินิกที่มีคุณภาพเพียงพอ

ความปลอดภัย

ข้อมูลความปลอดภัยของข้าวตอกแตกในมนุษย์ยังมีจำกัด

มีการศึกษาความเป็นพิษของ Calycopteris floribunda ในสัตว์ทดลอง โดยศึกษาสารสกัดจากใบและตรวจสอบองค์ประกอบทางพฤกษเคมี พบสารกลุ่มอัลคาลอยด์ ฟลาโวนอยด์ และสเตียรอยด์ในสารสกัดบางชนิด อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาดังกล่าวไม่เพียงพอที่จะกำหนดขนาดการใช้ที่ปลอดภัยสำหรับมนุษย์

ดังนั้นควรใช้หลัก ไม่ใช้ในขนาดสูงหรือเป็นระยะเวลานานโดยไม่มีผู้เชี่ยวชาญกำกับ และควรระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อใช้ส่วนรากหรือสารสกัดเข้มข้น

ข้อห้ามใช้

หญิงตั้งครรภ์และหญิงให้นมบุตร : ควรหลีกเลี่ยงการรับประทานสารสกัดหรือการใช้เป็นยา เนื่องจากยังมีข้อมูลความปลอดภัยไม่เพียงพอ
เด็ก : ไม่ควรนำมาใช้รับประทานเอง เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลขนาดยาที่เหมาะสม
ผู้มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาหลายชนิด : ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้
ผู้ถูกงูกัด : ห้ามใช้ข้าวตอกแตกแทนการรักษาฉุกเฉินและเซรุ่มต้านพิษงู

การใช้ในผลิตภัณฑ์

มีศักยภาพในการนำสารสกัดจากข้าวตอกแตกไปศึกษาต่อยอดเป็น ผลิตภัณฑ์สมุนไพร เครื่องสำอาง หรือผลิตภัณฑ์จากสารสกัดพืช เนื่องจากพบสารฟลาโวนอยด์และไบฟลาโวนอยด์ที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพในงานวิจัย อย่างไรก็ตาม การนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์เพื่อจำหน่ายจำเป็นต้องผ่านการประเมินคุณภาพ ความปลอดภัย ประสิทธิผล และข้อกำหนดทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องก่อน

การเก็บเกี่ยวและการเก็บรักษา

ใบ : ควรเก็บจากต้นที่สมบูรณ์และไม่มีโรคหรือแมลงทำลาย
ราก : หากจำเป็นต้องใช้ควรเก็บอย่างระมัดระวัง เนื่องจากการถอนรากทำให้ต้นตายและอาจกระทบต่อประชากรตามธรรมชาติ
การทำแห้ง : ควรทำความสะอาดและทำให้แห้งในสภาพที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงความชื้นและการปนเปื้อน
การเก็บรักษา : เก็บในภาชนะสะอาด ปิดสนิท แห้ง ป้องกันแสง ความชื้น และแมลง
การควบคุมคุณภาพ : หากใช้เป็นวัตถุดิบผลิตภัณฑ์สมุนไพร ควรตรวจสอบเอกลักษณ์พืชและคุณภาพวัตถุดิบก่อนนำไปใช้

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ข้าวตอกแตกมีชื่อเรียกแตกต่างกันในหลายภูมิภาค สะท้อนถึงความหลากหลายของการใช้ประโยชน์จากพืชพื้นบ้าน โดยมีข้อมูลการใช้ในประเทศไทยทั้งในด้านสมุนไพรและการใช้เป็นพืชในระบบนิเวศป่าพื้นถิ่น

ข้อมูลจากสารานุกรมวัฒนธรรมไทยพบการเรียก Calycopteris floribunda ว่า เถาตรุด และระบุภูมิปัญญาการใช้ใบและยอดตำพอกสำหรับอาการคันและพิษสัตว์ รวมถึงการใช้เถาต้มเป็นยาบำรุงกำลัง ขณะที่ข้อมูลจากการสำรวจพืชสมุนไพรพื้นบ้านของไทยยังพบการใช้เป็นยาเกี่ยวกับอาการปวดศีรษะและไข้ในบางชุมชน

ประวัติและวัฒนธรรม

ชื่อ ข้าวตอกแตก ยังมีความหมายอีกอย่างหนึ่งในภาษาไทยและภาษาถิ่นอีสาน หมายถึง “ข้าวตอก” หรือข้าวเปลือกที่คั่วจนเมล็ดแตกออก ซึ่งแตกต่างจากชื่อสมุนไพรที่หมายถึง Getonia floribunda ดังนั้นข้อมูลเว็บไซต์ควรแยกบริบทของคำทั้งสองออกจากกันอย่างชัดเจน

ในด้านวัฒนธรรม ข้าวตอกแตกในความหมายของข้าวตอก มีความสำคัญอย่างมากในประเพณีอีสาน โดยเฉพาะ ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก ที่อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร ชาวบ้านนำข้าวเปลือกมาคั่วให้แตกเป็นข้าวตอก แล้วนำมาร้อยเป็นพวงมาลัยเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ประเพณีดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของงานบุญเดือน 3 และสะท้อนภูมิปัญญาการแปรรูปข้าวและศรัทธาทางพระพุทธศาสนา

สถานะการอนุรักษ์

ข้อมูลจาก Kew ระบุว่า Getonia floribunda เป็นชนิดที่ได้รับการยอมรับทางอนุกรมวิธาน และมีถิ่นกระจายพันธุ์กว้างในเอเชียเขตร้อน โดยการประเมินความเสี่ยงการสูญพันธุ์เชิงคาดการณ์ระบุว่า not threatened อย่างไรก็ตาม ข้อมูลดังกล่าวเป็นการประเมินในระดับภาพรวม ไม่ได้หมายความว่าประชากรในทุกพื้นที่ของประเทศไทยไม่มีความเสี่ยง

การเก็บรากจากธรรมชาติในปริมาณมากควรหลีกเลี่ยง และควรส่งเสริมการอนุรักษ์ต้นพันธุ์ในแหล่งธรรมชาติ รวมถึงการขยายพันธุ์เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบแทนการเก็บจากป่า

ข้อมูลอนุกรมวิธาน

อาณาจักร (Kingdom) : Plantae
หมวด (Phylum) : Tracheophyta
กลุ่มพืชมีดอก (Angiosperms) : Angiosperms
ชั้น (Class) : Magnoliopsida
อันดับ (Order) : Myrtales
วงศ์ (Family) : Combretaceae
สกุล (Genus) : Getonia
ชนิด (Species) : Getonia floribunda Roxb.

ชื่อพ้องที่สำคัญ : Calycopteris floribunda (Roxb.) Lam. ex Poir., Calycopteris nutans Kurz และชื่อพ้องอื่น ๆ ในฐานข้อมูลอนุกรมวิธาน

ปัจจุบัน Kew Plants of the World Online ยอมรับ Getonia floribunda Roxb. เป็นชื่อที่ได้รับการยอมรับ (accepted name) ส่วน Calycopteris floribunda เป็นชื่อพ้องที่มีความสำคัญและยังพบอย่างแพร่หลายในเอกสารวิชาการด้านสมุนไพร

การตรวจสอบเอกลักษณ์สมุนไพร

การตรวจสอบเอกลักษณ์ ข้าวตอกแตก (Getonia floribunda) ควรพิจารณาลักษณะสำคัญร่วมกัน ได้แก่

ลำต้น : ไม้เถาเนื้อแข็ง กิ่งอ่อนมีขนนุ่ม
ใบ : ใบเดี่ยวเรียงตรงข้าม รูปรีหรือรูปไข่ ท้องใบมีขนสีน้ำตาลหรือเหลืองน้ำตาลค่อนข้างหนาแน่น
ดอก : ช่อดอกขนาดใหญ่ ดอกสีเขียวแกมเหลือง ไม่มีกลีบดอก และมีเกสรเพศผู้ประมาณ 10 อัน
ผล : ผลรูปรีหรือกระสวย มีสันตามยาวประมาณ 5 สัน และกลีบเลี้ยงบริเวณปลายผลพัฒนาเป็นปีกประมาณ 5 ปีก
การยืนยันทางอนุกรมวิธาน : ควรเทียบตัวอย่างพรรณไม้จริงกับเอกสารพฤกษศาสตร์หรือ ตัวอย่างอ้างอิงในพิพิธภัณฑ์พืช (voucher specimen) และตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตร์กับฐานข้อมูลอนุกรมวิธานที่เป็นปัจจุบัน

การตรวจสอบเอกลักษณ์มีความสำคัญเป็นพิเศษ เนื่องจากชื่อพื้นเมือง เช่น “ตีนตั่ง” หรือชื่ออื่น ๆ อาจถูกใช้กับพืชคนละชนิดในแต่ละภูมิภาค

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

กระทรวงวัฒนธรรม. (2562). ประเพณีแห่มาลัยข้าวตอก พลังศรัทธาอันงดงามแห่งลุ่มแม่น้ำชี. กระทรวงวัฒนธรรม.
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง. (ม.ป.ป.). สะแกวัลย์ (Getonia floribunda Roxb.). โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช.
ศูนย์พันธุศาสตร์และเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อการอนุรักษ์ทรัพยากร. (ม.ป.ป.). Getonia floribunda (Roxb.) Lam. Thailand Biodiversity Information Facility.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554: ข้าวตอกแตก.
สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน). (ม.ป.ป.). ข้อมูลพรรณพืชและทรัพยากรชีวภาพ.
Ali, H.-A. A., Chowdhury, A. K. A., Rahman, A. K. M., Borkowski, T., Nahar, L., & Sarker, S. D. (2008). Pachypodol, a flavonol from the leaves of Calycopteris floribunda, inhibits the growth of CaCo-2 colon cancer cell line in vitro. Phytotherapy Research, 22(12), 1684–1687. https://doi.org/10.1002/ptr.2539
Mayer, R. (2004). Five biflavonoids from Calycopteris floribunda (Combretaceae). Phytochemistry, 65(5), 593–601. https://doi.org/10.1016/j.phytochem.2004.01.001
Thalla, S., Tammu, J., Delhiraj, N., & Kumar, K. S. (2012). Hypoglycemic activity of hydro-alcoholic extract of Calycopteris floribunda induced by streptozotocin in rats. International Journal of Pharmaceutical Sciences and Drug Research.
Yarazari, S. B., & Jayaraj, M. (2025). Physico-chemical evaluation and phytochemical analysis of different leaf extracts of Calycopteris floribunda Lam. a multipotent medicinal climber by GC-MS. Vegetos, 38, 385–396. https://doi.org/10.1007/s42535-024-00872-w
Yarazari, S. B., & Jayaraj, M. (2022). GC-MS analysis of bioactive compounds of flower extracts of Calycopteris floribunda Lam.: A multi potent medicinal plant. Applied Biochemistry and Biotechnology. https://doi.org/10.1007/s12010-022-03993-7
Royal Botanic Gardens, Kew. (2026). Getonia floribunda Roxb. Plants of the World Online.